Em đã có dịp đến sự kiện Science Fair 2026 và tham gia xem một bộ phim khoa học tên “AI và Thế giới nghệ thuật”. Những anh chị ở đây đã dựng nên một phòng chiếu phim nhỏ được cách âm với đầy đủ máy chiếu, ghế ngồi, máy lạnh, dàn loa và không gian tối, mô phỏng lại gần giống trong rạp phim nên tạo cho em một cảm giác rất thích thú.
Em đánh giá rất cao về bộ phim này. Em đã ngồi xem toàn bộ phim với thời lượng gần 1 tiếng và chiêm nghiệm lại được những điều sau:
Bộ phim bắt đầu bằng việc đưa người xem bước vào cuộc giao thoa giữa AI và nghệ thuật hội họa truyền thống. Trước đây, việc nghiên cứu nguồn gốc tác phẩm hoàn toàn được thực hiện thủ công nhờ chuyên gia nhưng sự xuất hiện của AI đã bắt đầu thay đổi cách mà nghệ thuật hội họa được phát triển. Sự xuất hiện của ArtPrice đã gây xôn xao cho thị trường, nó có thể theo dõi biến động thị trường và mở ra các phiên đấu giá trực tuyến thay vì các phiên đấu giá trực tiếp thông thường. Em thấy đây là một thay đổi mới khá thú vị vì nó vừa tiện lợi và nó cũng kích thích người mua tranh nhiều hơn. Đồng thời theo em nhớ thì phim có đề cập đến việc các bảo tàng cũng đang nỗ lực ứng dụng công nghệ để phục dựng các phần kiệt tác bị thất lạc, ngoài ra còn cho phép mọi người truy cập vào kho tranh lịch sử ở mọi lúc mọi nơi nữa. Họ còn cho AI cạnh tranh với các chuyên gia truyền thống để chứng minh xem ai tốt hơn, nhưng kết quả cho em thấy là không ai tốt hơn vì cả AI và chuyên gia đều đưa ra các kết luận giống nhau. Nhưng mặt khác, phim cũng cảnh báo về nguy cơ AI tạo sinh bị lạm dụng để sản xuất các bản sao tranh giả với mục đích phi pháp. Phim nói khá kĩ về phần này nhưng có một đoạn làm em rất ấn tượng, tóm tắt là các chuyên gia khẳng định tranh do AI tạo ra “thiếu giá trị nghệ thuật, lịch sử và tính thẩm mỹ”. Ở gần cuối phim, hạn chế của AI lại được nhấn mạnh một lần nữa. Nói ngắn gọn thì các nhà khoa học cho rằng AI thiếu cảm xúc chân thực, nó chưa từng trải qua cảm giác vui buồn của con người và rất dễ bị lạm dụng. Với em, AI có những điểm mạnh riêng của nó, cũng còn những mặt hạn chế riêng. Dù vậy thì chúng ta cũng đã và đang chìm trong nền văn hóa kỹ thuật số, nên việc chúng ta cần làm là phải học cách sử dụng và thích nghi với nó. Bộ phim được khép lại với một câu nói rất hay và nó gợi cho em rất nhiều suy nghĩ về AI, về thế giới, về tương lai: “Tương lai kỹ thuật số của chúng ta sẽ khiến chúng ta bất ngờ, khiến chúng ta mất cân bằng cũng như khiến ta thích thú ngang nhau”.
Qua bộ phim, em tiếp thu được nhiều tri thức mới hơn và cũng có một góc nhìn toàn diện hơn về AI trong thế giới nghệ thuật.Từ việc chuyển đổi các phương pháp nghiên cứu truyền thống sang AI, thẩm định tranh thủ công sang nền tảng dữ liệu số, hay mở ra thị trường đấu giá toàn cầu, cho đến việc phục dựng các kiệt tác bị hư hại, AI thật sự rất có giá trị trong việc bảo tồn và phát triển nghệ thuật. Tư duy của em về công nghệ cũng có sự thay đổi đáng kể, em nhận ra AI không thể thay thế con người trong nghệ thuật vì nó thiếu vắng cảm xúc chân thực, các tác phẩm do AI tạo ra sẽ không hề có giá trị về mặt lịch sử hay thẩm mỹ. Em nghĩ rằng chúng ta cần chủ động làm chủ AI và khai thác tối đa các mặt tích cực của nó. Hòa nhập chứ không hòa tan!
Từ bạn: Nguyễn Hoài Anh Thư
